മാസങ്ങള് നീണ്ട അമേരിക്ക - ഇറാന് യുദ്ധത്തിന് വിരാമമിട്ട് ഇരുരാജ്യങ്ങളും 60 ദിവസത്തെ ചരിത്രപരമായ വെടിനിര്ത്തല് കരാറിലെത്തിയിരിക്കുകയാണ്. അമേരിക്കന് പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാള്ഡ് ട്രംപും ഇറാന്റെ സുപ്രീം നാഷണല് സെക്യൂരിറ്റി കൗണ്സിലും കരാര് ഔദ്യോഗികമായി സ്ഥിരീകരിച്ചു. ജൂണ് 19ന് സ്വിറ്റ്സര്ലന്ഡിലെ ജനീവയില് വച്ച് ഇരുരാജ്യങ്ങളും കരാറില് ഒപ്പുവയ്ക്കും.
ആഗോള തലത്തില് വലിയ പ്രത്യാഘാതങ്ങള് സൃഷ്ടിച്ച ഈ യുദ്ധം അവസാനിക്കുമ്പോള് ഏഷ്യന് -യൂറോപ്യന് രാജ്യങ്ങളെല്ലാം ആശ്വസിക്കുകയാണ്. 4 മാസം നീണ്ട് നിന്ന ഈ യുദ്ധം എങ്ങനെയാണ് ആരംഭിച്ചത്? വിവിധ രാജ്യങ്ങളെ ഇതെങ്ങനെയാണ് ബാധിച്ചത്? ഇന്ത്യന് സമ്പദ് വ്യവസ്ഥ എങ്ങനെ ഈ പ്രതിസന്ധിയെ നേരിട്ടു?
അമേരിക്കയും ഇറാനും തമ്മിലുള്ള സംഘര്ഷം ആരംഭിച്ചത് 2026 ഫെബ്രുവരി 28നാണ്. ഇറാനെതിരെ യുഎസും ഇസ്രായേലും ചേര്ന്ന് നടത്തിയ സംയുക്ത വ്യോമ ആക്രമണത്തോടെയാണ് യുദ്ധം ആരംഭിക്കുന്നത്. ഫെബ്രുവരി അവസാനത്തോടെ ഇറാനിലെ പ്രധാന സൈനിക കേന്ദ്രങ്ങള് ലക്ഷ്യമിട്ട് യുഎസും ഇസ്രായേലും ആക്രമണം നടത്തുകയും ഈ ആക്രമണത്തില് ഇറാന്റെ പരമോന്നത നേതാവ് അലി ഖമേനി അടക്കമുള്ളവര് കൊല്ലപ്പെടുകയും ചെയ്തു. ഇതിന് ശക്തമായ മറുപടിയാണ് ഇറാന് നല്കിയത്. അമേരിക്കയെ നേരിട്ട് ആക്രമിക്കാന് സാധ്യതകളില്ലാത്ത ഇറാന് മിഡില് ഈസ്റ്റിലെ യുഎസ് സൈനിക താവളങ്ങളിലും എണ്ണക്കപ്പലുകളിലും ശക്തമായ ഡ്രോണ്, മിസൈല് ആക്രമണങ്ങള് നടത്തി.
അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങള്ക്കും ഊര്ജ നിലയങ്ങള്ക്കും ജനവാസ കേന്ദ്രങ്ങള്ക്കും നേരെയുള്ള ഇറാന്റെ ആക്രമണത്തില് പശ്ചിമേഷ്യന് രാജ്യങ്ങളിലെ ജനജീവിതത്തെ സാരമായി ബാധിച്ചു. ദുബായ് പോലുള്ള വലിയ ടൂറിസം മേഖലയ്ക്ക് കാര്യമായ മങ്ങലേറ്റു. ഈ നാശനഷ്ടങ്ങള്ക്ക് ഇറാന് പൂര്ണ ഉത്തരവാദിയാണെന്നും അവര് നഷ്ടപരിഹാരം നല്കണമെന്നും യുഎഇ ആവശ്യപ്പെട്ടു.
ഇതു കൊണ്ടും അവസാനിക്കാതെ അവസാന വഴിയെന്ന നിലയില് ഇറാന് ഹോര്മുസ് കടലിടുക്ക് അടച്ചുപൂട്ടിയതാണ് ആഗോളതലത്തിലുള്ള എല്ലാം മേഖലകളേയും ബാധിച്ചത്. യുഎസിനെ സമ്മര്ദ്ദത്തിലാക്കാനുള്ള ഇറാന്റെ നീക്കം ആഗോള തലത്തില് ഇന്ധന പ്രതിസന്ധിക്ക് കാരണമായി.
